Thực phẩm tươi, thức ăn sống và thức ăn ướt nằm trong nhóm sản phẩm khó giữ ổn định nhất. Vi sinh vật, nấm mốc và quá trình oxy hóa tác động nhanh, làm thay đổi màu sắc, mùi vị, kết cấu và rút ngắn thời gian sản phẩm còn sử dụng được. Với các nhà sản xuất thức ăn thú cưng dạng sống và ướt, hạn sử dụng ngắn và khó dự đoán là bài toán thường trực về chất lượng lẫn chi phí, và thường khiến họ phải dùng đến phụ gia bảo quản tổng hợp.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) tiếp cận bài toán này từ chính nguồn nguyên liệu của mình là con tôm Việt. Thay vì xem đầu và vỏ tôm là phế thải, công ty chế biến chúng thành chitosan, biến một dòng phụ phẩm thành điểm khởi đầu cho giải pháp bảo quản tự nhiên.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) phát triển chitosan từ tôm để bảo quản thức ăn thú cưng một cách tự nhiên

Từ phụ phẩm tôm Việt, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) sản xuất chitosan — dẫn xuất polysaccharide tự nhiên của chitin — và phát triển riêng cho mục đích hỗ trợ bảo quản thức ăn sống, tươi và ướt của thú cưng. Chitosan hoạt động theo ba cơ chế bổ trợ nhau. Thứ nhất là kháng khuẩn, ức chế sự phát triển của vi sinh vật và nấm mốc. Thứ hai là tạo màng bảo vệ, hạn chế vi khuẩn xâm nhập và làm chậm quá trình hư hỏng. Thứ ba là chống oxy hóa, hỗ trợ bắt giữ gốc tự do và hạn chế quá trình oxy hóa của các thành phần bên trong sản phẩm.

Nguyên liệu này cũng thuận tiện khi đưa vào dây chuyền sản xuất. VNF cho biết chitosan của công ty có nguồn gốc tự nhiên, chịu nhiệt tốt đến 200°C và không ảnh hưởng đáng kể đến mùi vị của sản phẩm. Chitosan có thể được trộn trực tiếp ở tỷ lệ 0,3–0,6% sau khi nguyên liệu được nấu chín, giúp dễ dàng tích hợp vào công thức thức ăn thú cưng hiện có mà không cần thêm công đoạn xử lý riêng.

Thử nghiệm của VNF cho thấy chitosan kéo dài hạn sử dụng trong khi vẫn giữ hương vị và kết cấu

Bằng chứng rõ nhất đến từ chính các thử nghiệm sản phẩm của VNF. Trong thử nghiệm trên thịt heo cắt lát, chitosan giúp giảm 85% tổng số vi sinh vật hiếu khí và 88% tổng số nấm men, nấm mốc. Với thịt băm, mức giảm tương ứng đạt 96% và 87%. Ở ứng dụng pate tươi, công thức chứa 0,5% chitosan kết hợp chiết xuất hương thảo giúp kéo dài hạn sử dụng đến 14 ngày, đồng thời duy trì hương vị và kết cấu của sản phẩm.

Nhìn tổng thể, các kết quả này cho thấy chitosan đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc — giảm tải lượng vi sinh vật, làm chậm oxy hóa và bảo vệ chất lượng cảm quan vốn là yếu tố người nuôi thú cưng dùng để đánh giá sản phẩm. Với Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF), đó chính là điểm mấu chốt: một nguyên liệu tự nhiên từ tôm có thể thay thế một phần hệ phụ gia bảo quản tổng hợp trong thức ăn sống và ướt cho thú cưng.

Sự quan tâm đến bảo quản tự nhiên và sinh học đang gia tăng trong ngành thực phẩm và thức ăn thú cưng, khi nhà sản xuất tìm cách cắt giảm phụ gia tổng hợp mà không đánh đổi độ an toàn hay hạn sử dụng. Bằng việc biến phụ phẩm tôm thành chitosan, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) gắn nhu cầu đó với mô hình kinh tế tuần hoàn — kéo dài thời gian sử dụng, duy trì chất lượng và giảm phụ thuộc vào phụ gia tổng hợp. Đây là ví dụ cho thấy một doanh nghiệp chế biến tôm Việt Nam có thể tiến sâu hơn trong chuỗi giá trị, biến thứ từng bị coi là phế thải thành nguyên liệu chức năng với ứng dụng vượt ra ngoài một sản phẩm đơn lẻ.

Những yếu tố thường ngày như căng thẳng, ít vận động, tuổi tác và các vấn đề sức khỏe kéo dài có thể đẩy quá trình oxy hóa trong cơ thể thú cưng lên cao hơn bình thường. Khi gốc tự do hình thành quá mức, tế bào dễ bị tổn thương, cơ thể suy yếu nhanh hơn và thú cưng đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm. Với nhiều người nuôi, những thay đổi này khó nhận ra cho đến khi biểu hiện thành bộ lông xỉn màu, thiếu năng lượng hay phục hồi chậm.

Nhận thấy khoảng trống này trong chăm sóc thú cưng hằng ngày, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) tiếp cận bài toán từ chính thế mạnh cốt lõi về nguyên liệu chiết xuất từ tôm, nơi các chất chống oxy hóa tự nhiên có thể được thu hồi và ứng dụng vào một sản phẩm astaxanthin tự nhiên cho thú cưng.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) biến astaxanthin từ tôm thành AstaPal

AstaPal chứa astaxanthin tự nhiên từ tôm – một carotenoid được đánh giá cao nhờ khả năng chống oxy hóa vượt trội. Nhờ cấu trúc phân tử đặc biệt, astaxanthin có thể hỗ trợ trung hòa oxy đơn bội và gốc tự do, bảo vệ màng tế bào và hạn chế tổn thương do stress oxy hóa. VNF mô tả ba cơ chế hỗ trợ bổ sung cho nhau trong AstaPal: trung hòa oxy đơn bội và gốc tự do để góp phần làm chậm quá trình oxy hóa; bảo vệ tế bào để hạn chế tổn thương tại não, mắt, da, khớp và các cơ quan khác; và hỗ trợ sức khỏe tổng thể bằng cách duy trì năng lượng, khả năng tập trung và sức sống.

Cơ sở về khả năng chống oxy hóa của astaxanthin tự nhiên được củng cố bằng nghiên cứu đã công bố. Một nghiên cứu in vitro cho thấy astaxanthin tự nhiên có khả năng chống oxy hóa mạnh hơn nhiều so với một số hợp chất phổ biến – khoảng 6.000 lần vitamin C, khoảng 800 lần CoQ10, khoảng 560 lần EGCG, khoảng 500 lần vitamin E và khoảng 50 lần astaxanthin tổng hợp (Capelli, Bagchi & Cysewski, 2013). Với Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF), bằng chứng này lý giải vì sao một nguồn astaxanthin tự nhiên chiết xuất từ tôm là trung tâm của AstaPal.

Thử nghiệm tại các phòng khám thú y Việt Nam cho thấy giá trị thực tế

Ngoài phòng thí nghiệm, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) đã sử dụng và theo dõi AstaPal trên hơn 90 thú cưng thuộc hơn 20 giống chó, mèo, với sự đồng hành của hơn 20 phòng khám thú y tại Việt Nam. Sản phẩm được theo dõi trên thú cưng khỏe mạnh cũng như những trường hợp biếng ăn, phục hồi sau chấn thương, hoặc gặp vấn đề về lông da, mắt hay hô hấp. Được chiết xuất từ tôm và dùng đơn giản bằng cách nhỏ trực tiếp vào thức ăn hằng ngày, AstaPal được thiết kế để phù hợp với thói quen cho ăn thông thường thay vì một quy trình lâm sàng.

Sự quan tâm đến các chất chống oxy hóa như astaxanthin đang gia tăng khi người nuôi hướng tới dinh dưỡng phòng ngừa, có cơ sở khoa học thay vì chỉ xử lý khi bệnh đã xuất hiện. Bằng việc thu hồi một carotenoid giá trị cao từ tôm và đưa vào AstaPal, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) kết nối công việc kinh tế tuần hoàn từ phụ phẩm tôm với thị trường chăm sóc thú cưng đang mở rộng nhanh – cho thấy astaxanthin tự nhiên cho thú cưng vừa là một thành phần chăm sóc sức khỏe, vừa là ví dụ về việc biến phụ phẩm biển thành giá trị mỗi ngày.

Tôm, lúa và cà phê là ba ngành hàng chủ lực của nông nghiệp Việt Nam, song đang đối mặt với áp lực về phát thải, sử dụng tài nguyên và các yêu cầu bền vững ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu. Quá trình chế biến và canh tác trên các chuỗi này tạo ra lượng lớn phụ phẩm; nếu không được xử lý hiệu quả, nguồn phụ phẩm vừa làm gia tăng chi phí, vừa tạo áp lực đối với môi trường.

Kinh tế tuần hoàn mở ra hướng giải quyết khi góp phần gia tăng giá trị phụ phẩm, giảm phát thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn. Chính thách thức chung này đã đưa các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức phát triển đến với một sáng kiến chung cho ngành tôm, lúa và cà phê.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về kinh tế tuần hoàn liên ngành

Ngày 09/07/2026 tại Cà Mau, Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với Rikolto International, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam (VSSA), Trường Đại học Tây Nguyên, Công ty Leanwares và Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (ICED) nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn liên ngành tôm – lúa – cà phê tại Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên.

Lễ ký kết diễn ra trong khuôn khổ hội thảo do Rikolto International và Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam phối hợp tổ chức, khởi động sáng kiến “Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn liên ngành vì sự phát triển bền vững ngành tôm, lúa và cà phê tại Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên, Việt Nam.” Thông qua Biên bản ghi nhớ, các bên sẽ phối hợp nghiên cứu, chia sẻ tri thức, kết nối nguồn lực và phát triển các mô hình tuần hoàn.

VNF cho biết sẽ phát huy thế mạnh về R&D và sản xuất trong chế biến, gia tăng giá trị phụ phẩm tôm, đồng thời phát triển các ứng dụng cho cải tạo đất, dinh dưỡng, phòng bệnh và bảo quản cây trồng — góp phần mở rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn cho ngành tôm và các chuỗi giá trị liên quan.

Kinh tế tuần hoàn mở ra giá trị mới cho chuỗi tôm, lúa và cà phê Việt Nam

Sáng kiến hướng tới thúc đẩy sự hợp tác giữa các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cộng đồng nông dân, nhằm phát triển hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy tăng trưởng xanh. Bằng việc gia tăng giá trị phụ phẩm từ ngành tôm và các chuỗi khác, mô hình hướng tới nâng giá trị cho toàn chuỗi cung ứng, đồng thời giảm áp lực môi trường.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) trân trọng cảm ơn Rikolto International, Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam và các đối tác đã đồng hành triển khai sáng kiến, hướng tới đưa các giải pháp kinh tế tuần hoàn vào thực tiễn. Khi phát triển bền vững chuyển từ kỳ vọng của thị trường thành yêu cầu cạnh tranh, sự hợp tác liên ngành như vậy cho thấy nông nghiệp Việt Nam có thể biến phụ phẩm thành giá trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bền vững toàn cầu.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) vinh dự được đón tiếp các em thực tập sinh của Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân – Ban IV, đến tham quan và trao đổi tại doanh nghiệp.

Với vai trò nghiên cứu, tư vấn và đề xuất chính sách về kinh tế tư nhân, đồng thời thúc đẩy đối thoại công – tư và kết nối doanh nghiệp với quá trình xây dựng chính sách, Ban IV cũng chú trọng bồi dưỡng thế hệ trẻ thông qua chương trình thực tập.

Trong buổi gặp gỡ, chị Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Ban IV, chia sẻ rằng chiến lược phát triển của Việt Nam cần dựa trên những thế mạnh cốt lõi của đất nước, trong đó nông nghiệp giữ vai trò quan trọng.

Quan điểm này cũng tương đồng với cách Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) tiếp cận phát triển nông nghiệp: tập trung nghiên cứu và phát triển các giải pháp gia tăng giá trị từ phụ phẩm tôm, góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên bản địa và mở rộng những ứng dụng thiết thực cho nông nghiệp Việt Nam.

Tại buổi trao đổi, VNF chia sẻ cách hoạt động R&D góp phần chuyển hóa phụ phẩm tôm thành các sản phẩm phục vụ nông nghiệp, thực phẩm, thú cưng và xử lý nước. Đây cũng là một ví dụ về việc đổi mới sáng tạo và tư duy kinh tế tuần hoàn có thể giúp khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên sẵn có.

Từ những câu chuyện thực tiễn, VNF mong muốn khơi mở cho các bạn trẻ một góc nhìn rằng đổi mới sáng tạo không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể bắt đầu từ việc nhìn lại những nguồn lực sẵn có và tạo ra những giá trị mới từ đó.

Công ty cổ phần Việt Nam Food (VNF) trân trọng cảm ơn Ban IV đã tạo điều kiện để doanh nghiệp đồng hành cùng chương trình và gặp gỡ các em thực tập sinh. Chúc các bạn có nhiều trải nghiệm ý nghĩa trên hành trình học tập, tiếp tục nuôi dưỡng những ý tưởng mới và đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam.