Hóa chất bảo vệ thực vật truyền thống đặt ngành trồng trọt trước bài toán an toàn và bền vững
Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học trong canh tác kéo theo nhiều hệ lụy: dư lượng trên nông sản, suy thoái hệ vi sinh trong đất và rủi ro cho sức khỏe người sản xuất lẫn người tiêu dùng. Nhu cầu tìm một giải pháp sinh học bảo vệ thực vật vừa hiệu quả, vừa thân thiện với môi trường vì thế ngày càng cấp thiết. Song song đó, ngành chế biến tôm Việt Nam mỗi năm phát sinh khối lượng lớn đầu và vỏ tôm; nếu không được khai thác đúng cách, đây vừa là gánh nặng môi trường, vừa là nguồn chitin quý bị lãng phí.
Công ty Việt Nam Food (VNF) chuyển hóa phụ phẩm tôm thành ChitoBlossom (Chitosan) bảo vệ cây trồng
Công ty Việt Nam Food (VNF) lựa chọn hướng khai thác giá trị từ phụ phẩm tôm bằng công nghệ sinh học. Từ chitin – dẫn xuất tự nhiên có trong giáp xác, côn trùng, nấm và tảo – công ty chiết xuất và tinh chế thành ChitoBlossom (Chitosan), hoạt chất mang bốn chức năng nổi bật: kháng nấm và vi khuẩn, tạo gel và tạo màng, keo tụ và tạo phức, cùng khả năng kích thích sinh học cho cây trồng.
Về cơ chế tác động, ChitoBlossom (Chitosan) hoạt động theo hai lớp. Trên thân và lá, chitosan phá vỡ cấu trúc thành tế bào của nấm và vi khuẩn thông qua tương tác tĩnh điện, đồng thời tạo màng ngăn mầm bệnh phát triển. Dưới vùng rễ, hoạt chất ức chế trực tiếp hoạt động của tuyến trùng, thúc đẩy hệ vi sinh vật có lợi trong đất, kích hoạt hệ thống phòng vệ tự nhiên của cây và hỗ trợ cây chống oxy hóa, giảm stress. Nói cách khác, chitosan không chỉ diệt mầm bệnh mà còn “huấn luyện” cây tự đề kháng.
Kết quả thử nghiệm cho thấy tiềm năng thay thế hóa chất bảo vệ thực vật
Theo kết quả thử nghiệm của Công ty Việt Nam Food (VNF), trên cây lúa giống Đài Thơm 8, việc phun Oligochitosan hai lần vào giai đoạn lúa trổ giúp giảm tỷ lệ hạt nhiễm bệnh lem lép khoảng 17% so với đối chứng, tương đương sản phẩm thương mại nhưng tối ưu hơn về chi phí. Với bài toán tuyến trùng, chế phẩm Kito-Nim cho hiệu lực diệt trừ hơn 80% sau 48 giờ.
Kết quả này cho thấy các dẫn xuất từ chitosan như ChitoBlossom (Chitosan), Oligochitosan và Kito-Nim có thể vừa phòng trừ dịch hại, vừa nuôi dưỡng hệ sinh thái đất – điều mà thuốc bảo vệ thực vật hóa học khó đạt được cùng lúc. VNF cho biết các thử nghiệm tương tự đang được mở rộng trên sầu riêng, lúa và rau màu.
Từ phụ phẩm tôm đến nông nghiệp bền vững Câu chuyện của Công ty Việt Nam Food (VNF) cho thấy một hướng đi của nông nghiệp hiện đại: biến phụ phẩm tưởng chừng bỏ đi thành “lá chắn sinh học” cho cây trồng. Khi giải pháp sinh học bảo vệ thực vật dần thay thế hóa chất truyền thống, người nông dân có thêm lựa chọn để cây khỏe, đất giàu vi sinh và nông sản an toàn hơn – đóng góp vào mô hình canh tác bền vững và kinh tế tuần hoàn của ngành tôm Việt Nam.